Waarom leiderschapsontwikkeling van middenmanagers cruciaal is in de automotive

In veel automotive bedrijven ligt de focus op techniek, efficiency en het behalen van verkoop- en productieaantallen, terwijl een sterk leiderschapsprogramma voor middenmanagers vaak onderbelicht blijft. Toch is juist de ontwikkeling van verkoopleiders, service managers en chefs werkplaats cruciaal om medewerkers te binden, de teamdynamiek te versterken en duurzaam betere resultaten te behalen.

Wat dit artikel je biedt

In dit artikel lees je een bewezen stappenplan voor het ontwerp en uitvoering van een succesvol leiderschapsprogramma voor middenmanagers in de automotive. Daarnaast vind je 13 bewezen tips voor een maximaal rendement uit je investering in leiderschapstraining.

Leiderschap in de automotive: Van klassiek aansturen naar mensgericht leidinggeven

De afgelopen vier jaar heb ik meer dan tweehonderd teamleiders uit verschillende automotive bedrijven van Emil Frey Nederland in leiderschap training en coaching gehad. Ik zag hoe medewerkers op de vloer nog steeds “klassiek” worden aangestuurd door hun teamleider volgens het 3C-model: “Command-Communicate-Control”.

Mensgericht leidinggeven waarbij medewerkers volgens het 3V-model worden gecoached (“Vakmanschap-Vertrouwen-Verbinding”) is geen vanzelfsprekendheid. Verkoopleiders, service managers en chefs werkplaats moeten daarin worden getraind. Sleutelwoorden voor een effectieve leiderschapstraining, zijn:

  • Consistente ontwikkeling
  • Een aansprekende visie op leiderschap en leren
  • Een praktisch en integraal programma op maat

Hieronder lees je 13 bewezen tips voor het ontwerp en de uitvoering van een succesvol leiderschapsprogramma voor middenmanagers in de automotive.

Tip 1: Begin met een heldere visie op het leiderschap van de middenmanagers

Formuleer met directie en HR wat effectief leiderschap betekent in jullie context.

Waarom: De automotive sector verandert snel door elektrificatie, digitalisering en krapte op de arbeidsmarkt. Bovendien doen zich binnen zowel de service en verkoopteams als in de werkplaats toenemende mate generatieverschillen tussen medewerkers voor.

Wat dit vraagt: Dit alles vraagt van teamleiders om niet alleen zelf mee te bewegen en om anderen daarin mee te nemen, maar ook om bijvoorbeeld conflicten tussen teamleden goed te begeleiden en stappen te nemen om de team dynamiek te verbeteren.

Hoe: Door de verwachtingen die je als directie van je teamleiders hebt te verbinden aan duidelijke gedragsvoorbeelden, maak je de visie op het toekomstig teamleiderschap helder. Die visie dient als basis voor de samenstelling van de inhoudelijke onderwerpen van het leiderschapsprogramma.

Tip 2: Koppel jullie visie op leiderschap aan de strategische doelen

Een effectief ontwerp van een leiderschapstraining voor middenmanagers in de automotive begint met de vraag: “Welke strategische doelen willen we met het gewenste leiderschapsprofiel écht dichterbij brengen?” Vanuit die strategische doelen koppel je leerdoelen, werkvormen en praktijkopdrachten direct aan de strategie, zodat teamleiders niet óp maar ín de strategie leren.

Voorbeeld uit de automotive praktijk

Stel dat een autodealer zich richt op hogere klanttevredenheid en kortere doorlooptijden in werkplaats en schadeherstel. Dat vraagt om betere samenwerking tussen receptie, werkplaats en magazijn. Een passend persoonlijk leerdoel in het leiderschapsprogramma kan dan zijn dat de teamleider meer regie neemt in de ketensamenwerking. Een concrete praktijkopdracht voor de leiderschapstraining is dan bijvoorbeeld het opzetten van een regelmatig werkoverleg tussen deze teams en hierover periodiek terugkoppeling geven aan de vestigingsmanagers.

Tip 3: Positioneer HR als strategische sparring partner in de automotive

Laat HR business partners nadrukkelijk meedenken over de vertaling van strategie naar leiderschapsprofielen, selectie, ontwikkeling en beoordeling van middenmanagers. Zo verschuift HR van “regelt trainingen” naar “bouwt samen met de directie aan een toekomstbestendig leiderschapsteam in de automotive.”

Tip 4: Betrek het lijnmanagement bij het ontwerp van het leiderschapsprogramma

De investering in leiderschapsontwikkeling werkt pas echt als het programma wordt gedragen door het middenmanagement zelf, zeker in de automotive. Laat vestigingsmanagers en regiodirecteuren feedback geven op hun wensen en behoeften rondom leiderschapsvorming in de teams waarvoor zij verantwoordelijkheid zijn. Laat hen actief meedenken over thema’s, casussen en leerdoelen van het leiderschapsprogramma voor middenmanagers. Zo vergroot je de betrokkenheid én de inbedding van het leiderschapstraject in de organisatie.

Tip 5: Ontwerp een doorlopende learning journey met duidelijke leerlijnen en een ondersteunend leerplatform

Maak van je leiderschapsprogramma een eenjarige leerreis met vaardigheidsmodules, praktijkopdrachten, persoonlijke coaching en intervisie. Vervang losse trainingsdagen door:

  • Klassikale face-to-face sessies
  • Werkplekleren en reflectie
  • Digitale begeleiding

Waarom: Zo houden deelnemers gedragsverandering ook écht vol in de waan van de dagelijkse automotive-hectiek.

Hoe: Zorg voor een goed werkend online Learning Management Systeem (LMS), waardoor deelnemers lesmateriaal 24/7 kunnen raadplegen en berichten tussendoor mogelijk zijn.

Resultaat: Het is mijn ervaring dat dit het beste resultaat geeft in duurzame leiderschapsontwikkeling voor de teamleiders.

Tip 6: Maak onderscheid in leerlijnen voor verschillende leidinggevenden

Een beginnend leidinggevende in de commerciële binnendienst van een leasemaatschappij heeft andere leerbehoeften dan een regiomanager of chef werkplaats met jaren ervaring. Daarom is het slim om in je leiderschapsprogramma in de automotive verschillende leerlijnen te ontwikkelen voor verschillende groepen leidinggevenden. Dat kost tijd en energie, maar zorgt voor effectievere leiderschapsontwikkeling én helpt je talentvolle medewerkers langer te boeien en te binden.

Casestudy: leiderschapsontwikkeling bij Emil Frey Nederland

Bij Emil Frey Nederland heb ik in samenwerking met de Emil Frey Academy aparte leerprogramma’s ontwikkeld voor:

  • Beginnend leidinggevenden (minder dan drie jaar ervaring).
  • Ervaren leidinggevenden (meer dan drie jaar ervaring).
  • Projectmanagers die tijdelijke, multidisciplinaire teams aansturen.

In het programma voor beginnend leidinggeven ligt het accent op persoonlijk leiderschap, emotionele intelligentie, planning en structuur in het team en gesprekstechnieken. In het programma voor coachend leidinggeven ligt het accent op situationele, probleemgerichte coaching, ontwikkelgerichte gespreksvoering en basisvaardigheden voor teamcoaching.

Er is zelfs een programma voor medewerkers met managementpotentieel die zich voorbereiden op een toekomstige leidinggevende rol. Bij hen ligt de nadruk op persoonlijk leiderschap, zelfreflectie en visievorming rond management, organisatie en leiderschap

Tip 7: Zorg voor balans tussen theorie, reflectie en oefenen in de automotive operatie

Combineer korte, inspirerende theorieblokken met reflectie en praktische oefeningen voor middenmanagers:

  • Feedbackgesprekken voor service managers
  • Coachoefeningen voor werkplaatschefs
  • Teamvorming voor verkoopleiders

Resultaat: Theorie beklijft in de hectiek van automotive-operaties.

Tip 8: Werk met persoonlijke leerexperimenten en echte praktijkcases voor middenmanagers uit de automotive

Tijdens bijeenkomsten werk ik met echte cases uit de dagelijkse leiderschapspraktijk van middenmanagers in de automotive. Bijvoorbeeld:

  • Een functioneringsgesprek met een onderpresterend teamlid
  • Coachgesprekken op zelfingebrachte teamcasussen
  • Tussen sessies: Laat middenmanagers een zelf gekozen leerexperiment doen

Voordeel: natuurlijk gedrag, geen gekunstelde rollenspellen – ideaal voor automotive hectiek.

Tip 9: Start het leiderschapsprogramma met een persoonlijk assessment middenmanagers automotive

Begin met een assessment voor inzicht in persoonlijke sterktes, zwaktes en ontwikkelpotentieel van de teamleiders.
Zelf gebruik ik de volgende instrumenten:

Voordeel: Gepersonaliseerde leiderschapsontwikkeling op maat voor de automotive praktijk.

Tip 10: Betrek de leidinggevende bij de uitvoering van het middenmanagers automotive leiderschapsprogramma

De leidinggevende van de deelnemer speelt een sleutelrol bij het succes van leiderschapsontwikkeling op de werkvloer.
Emil Frey aanpak:

  • Start: Driegesprek (trainer-deelnemer-leidinggevende) + assessment
  • Kern: Twee 24-uurs bijeenkomsten met hotelovernachting (band versterken, verdiepen van onderwerping)
  • Einde: Eindpresentatie aan de leidinggevende voor borging van de leerresultaten

Resultaat: Optimale leerresultaten en eigenaarschap voor leiderschapsontwikkeling in automotive-context.

Tip 11: Geef middenmanagers in het leiderschapsprogramma tijd voor werkplek-oefenen in de automotive-hectiek

Volgens moderne leertheorieën gebeurt slechts 10% van het leren tijdens formele trainingsbijeenkomsten. De rest – 90% – integreer je pas echt op de werkplek. Daarom is het cruciaal dat de deelnemers tussen de bijeenkomsten voldoende tijd en ruimte krijgen om te oefenen, fouten te maken en te reflecteren.

Wat zie ik vaak misgaan? Deelnemers zijn super gemotiveerd tijdens de bijeenkomsten, maar komen onvoorbereid terug omdat het dagelijkse werk voorging op praktijkopdrachten uit het management development traject.
De oplossing in 3 stappen:

  • Tijd reserveren tussen sessies voor praktijkopdrachten
  • Ruimte creëren voor fouten en reflectie
  • De expliciete toestemming van de leidinggevende om nieuw gedrag uit te proberen.

Resultaat: duurzame leiderschapsontwikkeling in automotive-hectiek.

Tip 12: Maak voortgang en impact meetbaar en zichtbaar

Zorg dat leiderschapsontwikkeling tastbare resultaten oplevert. Drie bewezen recepten:

  • Koppel elke deelnemer aan een concreet verbeterdoel — bijvoorbeeld kortere doorlooptijden, hogere klanttevredenheid of minder fouten — en volg de ontwikkeling in de tijd.
  • Deel successen en leercases in MT-vergaderingen en via interne communicatie. Zo zien collega’s dat groei écht waarde toevoegt.
  • Werk co-creatief: haal na iedere sessie feedback op bij deelnemers en trainer, verbind de inzichten en bespreek ze samen. Op die manier houd je de vinger aan de pols en kun je het programma flexibel bijsturen op basis van de actualiteit van de organisatie.

Tip 13: Houd de bijeenkomsten op een inspirerende locatie

De setting waarin de bijeenkomsten plaatsvinden moet optimale voorwaarden bieden voor leren en reflectie, bij voorkeur dus op een inspirerende locatie weg van de werkplek van de deelnemers. Zelf train ik regelmatig bij Woudschoten (Zeist), ISVW (Leusden) en Het Klooster (Amersfoort).

Bonus tip: Combineer het middenmanagement-programma met directie-ontwikkeling voor maximaal effect in het gehele autobedrijf

Casestudy: leiderschapsontwikkeling bij Multirent / Markeur

Multirent is onderdeel van Markeur Holding. Door groeiambities verschuift de rol van middenmanager (bij Multirent zijn dat de vestigingsmanagers) van meewerkend voorman naar echte leider. De uitdagingen:

  • De vestigingsmanagers sturen te operationeel aan
  • Behoefte aan talent ontwikkeling en betere samenwerking tussen de vestigingen
  • Professionalisering nodig op alle managementlagen

De aanpak: parallelle ‘blended learning’ trajecten

  • Middenmanagers (vestigingsmanagers): 6 trainingsdagen + 2 intervisies + 2 coachgesprekken
  • Directieteam: 3 trainingsdagen + 2 intervisies + 10 coachsessies voor de directeur

Resultaat:

  • Strategisch leiderschap aan de top
  • Coachend leiderschap op vestigingsniveau
  • Verbinding tussen de managementlagen, waardoor hogere teamdynamiek in het leiderschapsteam.

Waarom dit werkt voor jouw leiderschapsprogramma:
Door directie en middenmanagers parallel te ontwikkelen, creëer je commitment van bovenaf en borg je toepassing tot op de werkvloer.

Conclusie

Mensgericht leiderschap bij middenmanagers in de automotive ontwikkel je niet met eenmalige training, maar met een doordacht jaarprogramma dat past bij jouw organisatie en ambities. Als je merkt dat jouw autobedrijf klaar is voor de volgende stap in leiderschapsontwikkeling, is dit het moment om met elkaar in gesprek te gaan.

Uitnodiging tot gesprek

Wil je sparren over hoe een leiderschapsprogramma voor middelmanagers in jouw automotive bedrijf eruit kan zien, of hoe je leiderschap sterker koppelt aan strategische doelen? Neem gerust contact met mij op via mijn website. Samen verkennen we welke aanpak en interventies jouw leiderschapsteam en organisatie echt verder brengen.

Delen via