Wat is situationeel leiderschap?
Het model is ontwikkeld door Paul Hersey en Ken Blanchard. Het gaat uit van twee vragen: hoe bekwaam is een medewerker voor deze specifieke taak, en hoe gemotiveerd of zelfverzekerd is hij of zij? Op basis daarvan kies je hoeveel sturing en hoeveel steun je geeft.
De vier stijlen
- Instrueren: veel sturing, weinig steun. Geschikt voor iemand die een taak nog niet kent maar wel enthousiast is. Je legt uit wat er moet gebeuren en hoe.
- Begeleiden: veel sturing en veel steun. Voor iemand die al iets kan, maar het lastig vindt of onzeker is. Je legt uit waarom, en luistert.
- Steunen: weinig sturing, veel steun. Voor iemand die de taak beheerst maar twijfelt. Je denkt mee en moedigt aan, de medewerker beslist.
- Delegeren: weinig sturing en weinig steun. Voor iemand die bekwaam en zelfstandig is. Je geeft vertrouwen en ruimte.
De kern: dezelfde medewerker kan voor de ene taak een instruerende stijl nodig hebben en voor een andere taak volledig zelfstandig werken. Goed situationeel leidinggeven betekent dus steeds opnieuw afstemmen.
Waar het model tekortschiet
Het model helpt je om bewuster te kiezen. Maar in de praktijk is leidinggeven zelden een kwestie van alleen de juiste stijl kiezen. Twee dingen vallen vaak buiten beeld:
- Jijzelf: Iedere leidinggevende heeft een voorkeursstijl en blinde vlekken. Wie onder druk terugvalt in sturen, merkt vaak niet dat hij een zelfstandige medewerker aan het micromanagen is.
- Het team: Een medewerker functioneert niet los van zijn team. Spanningen in de groep of onuitgesproken kwesties beïnvloeden motivatie en zelfvertrouwen, hoe goed je stijl ook gekozen is.
Daarom kijk ik systemisch naar leiderschap: naar jou als leidinggevende, naar de medewerker en naar de dynamiek in het team.
Situationeel leidinggeven leren
Afstemmen op wat een medewerker nodig heeft, is precies waar coachend leidinggeven om draait. In de Training Coachend Leidinggeven oefen je met ondersteuning die is afgestemd op de persoon, zodat medewerkers zelf meer eigenaarschap nemen. Sta je aan het begin van je loopbaan als leidinggevende? Dan is de Training Beginnend Leidinggeven een goede start. Bekijk alle trainingen voor leidinggevenden.
Veelgestelde vragen
Is situationeel leiderschap hetzelfde als coachend leiderschap?
Nee. Coachen is in het model één van de manieren waarop je steun geeft. Coachend leidinggeven gaat verder: het richt zich op groei en eigenaarschap van de medewerker.
Welke stijl is de beste?
Geen enkele. De beste stijl is de stijl die past bij de medewerker en de taak op dat moment.
